Verschillen met "gewone" koffie: Terwijl "gewone" koffie kan worden geteeld, verwerkt en gebrand met de nadruk op kwantiteit, lage prijs en consistente smaak, richt speciale koffie zich op unieke smaakprofielen, hoge kwaliteit en duurzame productie. Elke stap in de productie van speciale koffie is doordacht en geoptimaliseerd om de natuurlijke smaken en aroma's van de koffie te versterken. Dit kan onder meer betrekking hebben op de keuze van de variëteit, de teeltomstandigheden, de oogstmethoden, de verwerkingsmethoden en de brandprofielen.
Speciality Coffee Association (SCA) en de puntenschaal: De Speciality Coffee Association (SCA) is een internationale organisatie die zich inzet om de standaard voor speciale koffie te verhogen door middel van onderwijs, onderzoek en het opstellen van richtlijnen. Een belangrijk aspect van het werk van de SCA is de 100-puntsbeoordelingsschaal die wordt gebruikt om de kwaliteit van koffiebonen te beoordelen en te classificeren. Koffie die op deze schaal 80 punten of meer scoort, wordt beschouwd als speciale koffie. De schaal benadrukt verschillende aspecten van de kwaliteit van koffie, zoals aroma, smaak, nasmaak, zuurgraad, body en balans, evenals mogelijke defecten in de bonen.
Speciaal koffie vertegenwoordigt een streven naar uitmuntendheid en een diepe waardering voor de rijke en gevarieerde smaken van koffiebonen wanneer deze met respect en kennis worden behandeld tijdens elke stap van het traject van boon tot kopje.